7 Cụm Từ Cô Giáo Montessori Dùng Để Nói Chuyện Với Con

Thật khó để tóm tắt toàn bộ phương pháp Montessori trong vài từ bởi vì đó là một triết lý giáo dục và phát triển trẻ sâu sắc. Đó là một cách nhìn nhận thế giới. Tôi nghĩ một trong những cách nhanh nhất để hiểu Montessori là lắng nghe ngôn ngữ cô giáo Montessori sử dụng. 


Cô giáo Montessori sử dụng ngôn ngữ tôn trọng trẻ và cho thấy nguyện vọng nhất quán. Từ ngữ được chọn lọc cẩn thận để khuyến khích trẻ tự lập và khuyến khích tư duy phản biện. 

Đây là bảy cụm từ quen thuộc bạn có thể nghe thấy ở bất kì lớp học Montessori nào và cách để áp dụng nó trong cuộc sống hàng ngày:

Cô giáo Montessori tại Choco House cho thấy sự tôn trọng khi luôn ngồi xuống để nói chuyện với con

1. "Ta nhìn thấy con đang làm việc rất nỗ lực."


Tập trung vào quá trình thay vì sản phẩm là điểm tất yếu của Montessori. Chúng ta tránh nói với trẻ "Làm tốt đấy!" hay "Những gì con làm rất tuyệt!" và thay vào đó nhận xét về cách con tập trung trong một thời gian dài và các con viết rất cẩn thận và mọi người đều có thể đọc được. 


Khen nỗ lực của con, hơn là kết quả, giúp nuôi dưỡng thái độ phát triển từ đó con tin rằng con có thể tiến bộ nhờ nỗ lực của mình. 


Thay vì nói với con, "Con là một cậu bé tốt bụng," hãy nói với con "Ta để ý thấy con đối xử rất tốt với em trai ngày hôm qua khi con chia sẻ chiếc xe tải đồ chơi với em." Điều này cho con nhìn thấy hành động tốt của mình, mà không đặt phán quyết chủ quan lên con. "Thay vì nói với con,"Con đúng là một người nghệ sĩ giỏi," bố mẹ hãy thử nói "Ta nhìn thấy con rất nỗ lực vẽ bức tranh cho đến khi con hài lòng."


2. "Con nghĩ thế nào về công việc của mình?"


Trong Montessori, trẻ chính là giáo viên của chính mình. Giáo viên ở đó đưa ra chỉ dẫn bài học và giúp trẻ tự khám phá thông qua không gian và tài liệu học được chuẩn bị kĩ lưỡng. 


Tự phân tích là một phần của sự khám phá. Khi trẻ hỏi bạn, "Mẹ có thích bức tranh của con không?" thử hỏi con về cách nghĩ của mình thay vì chỉ nói bạn thích nó. Hỏi con xem con nghĩ thế nào về bức tranh, làm cách nào con lựa chọn màu cho bức tranh, phần mà con thích nhất là gì. Giúp con đánh giá bức tranh của mình thay vì chỉ đưa ra sự tán thành của mình. 


3. "Ở đâu con có thể tìm thấy điều đó?"


Tính độc lập là một giá trị thiết yếu trong các lớp học và nhà Montessori. Mục tiêu của chúng tôi với tư cách là giáo viên là giúp đỡ trẻ tự làm mọi thứ. Vì vậy dẫu nhiều lúc dễ hơn để trả lời câu hỏi của trẻ về khi tìm thứ gì đó hay làm cách nào để làm gì đó, chúng tôi thường nối tiếp câu hỏi bằng một câu hỏi khác, "Ở đâu thì con có thể tìm thấy nó nhỉ?" hoặc "Con có thể hỏi ai về việc này nhỉ?"


Nếu con trai bạn mất chiếc giày và bạn thấy nó nhằm ở dưới gầm giường, hãy thử dẫn dắt câu hỏi, thay vì đưa giày cho con. "Con đang ở đâu lúc con cởi giày? Con đã tìm kiếm trong phòng mình chưa?" Điều đó có thể tốn thêm một ít thời gian, nhưng khoảng thời gian đó xứng đáng khi con có thể học cách chủ động hơn. 


4. "Con muốn mẹ/bố giúp con phần nào?"


Trong lớp học Montessori, con trẻ chịu trách nhiệm rất nhiều thứ, kể cả việc chăm sóc môi trường của chúng. Trẻ thường rất tự hào về trách nhiệm của mình, dành thời gian sắp hoa để đặt lên bàn, tưới cây ngoài vườn, và vui vẻ lau kính và bàn. 


Có đôi khi công việc sẽ là quá sức với con. Trong những trường hợp này, chúng ta hỏi trẻ cách để giúp con. Chúng ta không muốn xen ngang và cứu rỗi tất cả, rồi từ đó nhắn gửi đến con rằng con không đủ khả năng, nhưng chúng ta không muốn con làm việc quá sức mình. 


Ví dụ như nếu con mệt, nhưng cần dọn hết đồ chơi trước khi đi ngủ, tất cả có thể sẽ quá sức với con lúc đó. Cách giải quyết không phải là một là tất cả hai là không gì cả. Bố mẹ hãy thử "Màu nào con muốn bố mẹ dọn giúp con?" hoặc "Ta sẽ dọn màu vàng và con dọn màu xanh nhé" để cho con thấy bố mẹ hỗ trợ và cùng làm với con. 


5. "Trong lớp học của chúng ta, chúng ta ..." (Hoặc ở nhà - "Ở nhà chúng ta, chúng ta sẽ ...")


Cụm từ này để nhắc nhở đứa trẻ về những hành động tôn trọng lớp học và kỷ luật. Cụm từ nhắc nhở trong một câu khách quan nhắc con về tính cộng đồng, thay vì ra lệnh để con hợp tác. 


"Trong lớp học của chúng ta, chúng ta sẽ ngồi và ăn" sẽ không áp chế quyền lực như câu "Ngồi xuống."


Cũng giống như tất cả chúng ta, trẻ muốn là một phần của cộng đồng, chúng ta nhắc nhở trẻ cách một cộng đồng vận hành ra sao. 


Nếu bạn có quy định về việc đi trong nhà, thay vì nói "đừng chạy nữa," hãy thử nói "chúng ta đi bộ trong nhà". Bạn hãy thử đi, bạn sẽ thấy ít cuộc tranh cãi hơn rất nhiều. 


6. "Đừng làm phiền bé, con đang tập trung."


Bảo vệ sự tập trung của con là một phần cơ bản của triết lý Montessori. Lớp học Montessori cho con những khoảng thời gian làm việc liên tục, thường là 3 giờ. Điều này giúp con tăng khả năng tập trung, không bị làm phiền bởi trong lịch trình đã nói rõ việc con tiếp tục tham gia hoạt động khác trong giờ học tập trung. 


Người lớn sẽ dễ khen con về hình thức hay kết quả sau khi con làm việc, nhưng đôi khi chỉ ánh nhìn cũng đủ khiến con mất tập trung. 


Lần sau nếu bạn đi qua khi con đang tập trung vẽ một bức tranh hoặc xây một tòa nhà, hãy cứ đi qua thay vì nói với con con đang làm tuyệt như thế nào. Hoặc bố mẹ có thể để lại lời nhắn nói với con sau đó rằng bố mẹ thấy con rất tập trung vào việc của mình. 


7. "Theo sát con."


Điều cuối cũng là một ý quan trọng. Đó là thứ cô giáo Montessori thường nói với nhau và nhắc nhở bố mẹ, chứ không phải với con trẻ. Chúng tôi thường nhắc nhau "theo sát con," để cho thấy sự tin tưởng mỗi đứa trẻ đang trong nhịp độ phát triểu của riêng mình, và con làm vì một lý do nào đó. 


Điều đó nhắc nhở chúng ta tìm kiếm lý do đằng sau một hành động. Điều đó nhắc nhở chúng ta rằng không phải trẻ nào cũng biết đi khi lên 1 và biết đọc khi lên 4 tuổi. Trẻ chưa hề đọc sách và cũng không bận tâm về những mốc đánh dấu mà con phải đạt được. 

Theo sát trẻ cũng có nghĩa là nhớ rằng mỗi trẻ đều đặc biệt và có những mong muốn, đam mê, khả năng riêng biệt, vì vậy con cần được học và chỉ dẫn riêng biệt. 


Nếu trẻ không thích đọc sách, bạn hãy thử quan sát trẻ thích gì - nếu trẻ thích hành động ngốc nghếch, có khi một quyển truyện cười sẽ tạo ra hứng thú cho con, không phải truyện cổ điển như bạn nghĩ. Hãy nhớ rằng "theo sát trẻ" sẽ giúp bạn nhìn trẻ một cách hoàn toàn khác và hỗ trợ con thay vì làm những việc trái ngược với con. 


Một trong những điều đẹp đẽ nhất về Montessori là phương pháp còn hơn cả một cách giáo dục - đó là cách nhìn nhận và dành thời gian cho trẻ. Kể cả khi trẻ không đi học tại một trường Montessori, bạn vẫn có thể áp dụng tại nhà và nhìn thấy sự độc lập và tập trung của trẻ "nảy mầm."


Nguồn: Motherly

Chuyển ngữ: Choco House

0 comments

Recent Posts

See All