Dạy con kỉ luật mà không cần quát mắng và đòn roi

Updated: May 8, 2019

Nếu bạn ở một mình, hãy dành cho mình thời gian nghỉ. "Tôi thường nói với bậc phụ huynh rằng hãy làm rõ và gọi tên cảm xúc của mình," theo bác sĩ Heard-Garris, điều đó giúp con của bạn cũng sẽ làm điều tương tự. Bạn có thể nói rằng, "Mẹ rất bực mình với con bởi vì X,Y và Z. Mẹ muốn có 2 phút im lặng." Hoặc hãy thử gọi gia đình và bạn bè để chia sẻ những lúc như thế, để bạan có thể tách ra khỏi cảm giác giận dữ. "Bạn cần thời gian để bình tĩnh lại trước khi bạn có thể trở lại với gia đình và con cái," lời khuyên của bác Heard-Garris. 


Không có nhiều chủ đề liên quan đến việc nuôi dạy con có nghiên cứu rõ ràng, nhưng phạt con bằng đòn roi là một trong số hiếm hoi đó. Năm 2018, Viện nhi khoa Hoa Kỳ khẳng định rằng dùng đòn roi không có tác dụng kỉ luật con, và những hình phạt bạo lực thân thể dẫn tới thiên hướng bạo lực ở trẻ. Dù tỉ lệ bố mẹ dùng đòn roi giảm dần trong vài chục năm trở lại đây, phần lớn người Mỹ vẫn phạt con bằng đòn roi (hoặc cảm thấy áp lực dẫn tới phạt con). 


Bài viết tuần này của tác giả Zuzana Boehmová về việc gia đình cô nghĩ rằng cô hành động như một kẻ hippie lập dị và khinh khỉnh khi cô không dùng đòn roi để phạt con. Bài viết miêu tả chân thực sự khó khăn của bố mẹ khi phải "nhịn" không dùng bạo lực trong khi con cái vượt quá giới hạn, đặc biệt nếu bố mẹ từng bị phạt đánh, hành động "kỉ luật thép" trở thành phản xạ mặc định trong não của bố mẹ. Tác giả Boehmová kết luận trong bài viết của mình, "Tôi thường cảm thấy bất lực với con cái của mình. Khi chúng làm tôi buồn, tôi thử thách bản thân để có cách xử trí tốt nhất trước cơn nóng giận, bức xúc, và sự nghịch ngợm của chúng." 


Đó cũng là suy nghĩ của rất nhiều bậc phụ huynh khác, chúng tôi đã hỏi 2 bác sĩ khoa nhi xuất hiện trong mục "Parenting" (Nuôi dạy con) tháng tới. Đó là bác sĩ Nia Heard-Garris, bác sĩ khoa nhi tại Bệnh viện nhi Ann & Robert H. Lurie, và bác sĩ Aaron E.Carroll, giáo sư khoa nhi tại Bệnh viện Đại học Y Indiana. Chuyên gia đưa ra lời khuyên về cách kỉ luật con trẻ một cách hiệu quả và cách bố mẹ giữ bình tĩnh khi thấy mọi việc đi quá giới hạn. Đây là các lời khuyên từ chuyên gia: 


Hành động nhất quán. Nếu có nhiều người cùng chăm sóc con, theo bác sĩ Heard-Garris, mọi người cần áp dụng tiêu chuẩn cư xử giống nhau. "Cùng bàn luận quy tắc nhất quán là bước đầu tiên trước khi bạn nói về cách tiếp cận kỉ luật". Nếu bà nội có quy tắc khác biệt với bố, bạn nhỏ 3 tuổi sẽ cảm thấy bối rối. Với kinh nghiệm của tôi, những quy chuẩn khác biệt làm hỏng tổng thể chung. 


Khích lệ con. Khi con cư xử đúng, hãy khen con vì những gì con làm được thay vì chỉ mắng hay phạt khi con làm sai. "Khen thưởng con quan trọng hơn việc chỉ tập trung vào hành động tiêu cực," Bác sĩ Carroll nói. 


Phạt im lặng. Nhiều chuyên gia cho rằng cách kỉ luật không có kết quả đồng đều: không phải cách nào cũng có tác dụng với tất cả bạn nhỏ. Nhưng cả 2 chuyên gia tư vấn cho bài viết đều nói phạt im lặng có tác dụng với đa số các gia đình. Quy định được đặt ra: một phút cho mỗi một năm. Nếu bạn nhỏ 2 tuổi của bạn không thể ngừng nhảy trên đi văng, bố mẹ nên phạt con đi vào phòng trong 2 phút. Hãy chỉ ra hành động sai của con ngay sau đó khi bạn kỉ luật con để con có thể hiểu vì sao mình bị phạt. "Vì con không ngừng nhảy trên ghế, nên con bị phạt đi vào trong phòng đứng". Nếu con phạm lỗi ở trường, nhưng bạn lại phạt con suy nghĩ sau đó 5 tiếng sau, việc đó không còn hiệu quả. 


Nếu con cư xử không đúng khi ở ngoài, bố mẹ nên nói rõ vấn đề và tách con khỏi nơi đó. Ví dụ như, "nếu con không thể dừng hất những chiếc họp khỏi giá, chúng ta sẽ rời khỏi cửa hàng ngay bây giờ," và sau đó hãy đi ra khỏi cửa hàng. (Dù vậy, bố mẹ cũng không thể áp dụng cách kỉ luật tương tự khi đang ở trên máy bay).


Nếu phạt im lặng không hiệu quả ... vẫn còn cách thay thế. Nếu cơn nóng giận bắt nguồn từ đồ chơi hoặc một vật cụ thể, hãy lấy đồ chơi đó và lờ đi phản ứng nóng nảy của con. Bạn có thể thử lái hành động. "Con không thể nhảy trên ghế, nhưng con có thể nhảy trên sàn nhà." Với trẻ 5 tuổi và lớn hơn, bạn có thể thử nhập vai như gợi ý của bác sĩ Heard-Garris. Bạn có thể hỏi con rằng, "nếu cho con một cơ hội khác, con có thể hỏi xin bằng một cách khác lịch sự không?".


Và hãy cho bản thân mình khoảng yên lặng. Nếu con trẻ đã khiến bạn đến giới hạn mà bạn không thể không phản ứng bằng cách quát mắng và dùng bạo lực, hãy cho mình một không gian im lặng. "Tuỳ thuộc vào tính cách của con, bạn có thể ở bờ vực dẫn đến quát mắng và đòn roi hàng ngày," bác sĩ Heard-Garris nói. Bạn có thể nhờ đến người lớn khác trong nhà, nếu có thể. Bác sĩ Carroll gợi ý rằng, bạn có thể nói "Hãy giải quyết giúp, tôi không kiềm chế được cơn giận của mình." Và hãy cho mình thời gian để bình tĩnh lại. 


Nếu bạn ở một mình, hãy dành cho mình thời gian nghỉ. "Tôi thường nói với bậc phụ huynh rằng hãy làm rõ và gọi tên cảm xúc của mình," theo bác sĩ Heard-Garris, điều đó giúp con của bạn cũng sẽ làm điều tương tự. Bạn có thể nói rằng, "Mẹ rất bực mình với con bởi vì X,Y và Z. Mẹ muốn có 2 phút im lặng." Hoặc hãy thử gọi gia đình và bạn bè để chia sẻ những lúc như thế, để bạn có thể tách ra khỏi cảm giác giận dữ. "Bạn cần thời gian để bình tĩnh lại trước khi bạn có thể trở lại với gia đình và con cái," lời khuyên của bác Heard-Garris.



Nguồn: The New York Times

Chuyển ngữ: Choco House

0 comments

Recent Posts

See All