Làm cách nào để áp dụng phương pháp Montessori tại nhà cho trẻ sơ sinh?

Updated: Apr 18, 2019

Trong khi nhiều gia đình không biết tới phương pháp Montessori cho đến khi con đến tuối đi học, có nhiều lợi ích đạt được từ việc áp dụng triết lý Montessori tại nhà ngay từ khi con mới ra đời. 


3 năm đầu đời là cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển của bé. "85% bộ não được hình thành khi lên 3 và những năm đầu đơi tạo nền tảng quan trọng cho quá trình học tập sau này," theo Zahra Kassam, chuyên gia giáo dục Montessori và nhà sáng lập của Monti Kids.

 

Đây là thời điểm trẻ hình thành nhận biết về bản thân và thế giới xung quanh. Chúng ta muốn trẻ bắt đầu từ khi sơ sinh với tinh thần tự tin, khả năng độc lập trong sự ủng hộ của mọi người. Phương pháp Montessori giúp bố mẹ đạt được điều ấy. 


Trong khi áp dụng phương pháp tại nhà có vẻ như rất khó khăn , đặt biệt khi sự ra đời của trẻ đã quá đỗi áp lực với gia đình, có một vài cách đơn giản để bố mẹ bắt đầu thực hành phương pháp Montessori ngay từ khi con mới chào đời. 

Không gian Montessori nơi mọi thứ đều vừa vặn cho con


1. Tạo ra một môi trường ưu tiên sự phát triển


Maria Montessori viết rằng trẻ trong 3 năm đầu đời có trí tuệ tiếp thu tự nhiên (unconscious absorbent mind). Trẻ không cần học một cách có ý thức những thứ mới mà trí tuệ của con tự tiếp nhận mọi thứ xung quanh. Môi trường trở thành một phần con người của con. 


Bởi vì những tác động lớn của môi trường đến sự phát triển của trẻ, việc cân nhắc trang trí căn phòng không chỉ đáng yêu, mà quan trọng hơn là giúp đỡ sự phát triển của con. Những trường mầm non Montessori thường đơn giản, ngăn nắp, và tinh tế. Đó là không gian mở tĩnh lặng với nhiều ánh sáng tự nhiên. 


Có 2 điều khác biệt ở trường mầm non Montessori, đó là không gian ngủ và nơi con chơi: nhiều gia đình Montessori sẽ chọn giường ngủ dưới dất thay vì nôi, có thể đơn giản như đệm trên sàn, hoặc khung giường nằm trên đất. Điều này sẽ cho phép con nhìn bao quát căn phòng mà không bị vướng tầm nhìn và hơn nữa là khả năng tự lên giường và xuống giường khi con chỉ biết bò. 


Không gian chơi của con chỉ đơn giản là thảm hoặc chiếu trải trên sàn nhà. Bạn thường thấy một chiếc gương trên tường vì trẻ nhỏ rất ấn tượng với hình ảnh của mình phản chiếu trên gương. Đồ chơi treo phía trên không gian chơi của con. Những đồ trơi treo trên cao được thiết kế theo các nhu cầu phát triển của con, từ hình ảnh đen trắng đến nhiều sắc độ màu để trẻ phát triển. 


Trường mầm non Montessori dùng những giá đỡ thấp. Bằng cách này, con dễ dàng nhìn thấy đồ chơi và thu hút trí tò mò của con. Con sẽ học cách lăn, chạy, bò và chọn đồ chơi từ giá đỡ. Để mọi đồ đạc trong tầm với là một trong nhiều cách phương pháp Montessori khuyến khích tính độc lập, từ khi con mới ra đời đến khi đến tuổi đi học. 


2. Trò chuyện chu đáo


Trẻ sơ sinh tiếp thu ngôn ngữ từ khi mới chào đời. Cách mà bố mẹ giao tiếp với con sẽ ảnh hưởng đến quá trình phát triển ngôn ngữ, cũng như cách con nhìn nhận bản thân mình. Có một vài thứ bố mẹ và cô giáo Montessori làm khác biệt khi giao tiếp với con. 


- Nói với con về việc bố mẹ đang làm: Kể cả khi có vẻ như quá sớm để con có thể hiểu được bố mẹ, hãy thử nói với con bố mẹ đang làm gì, giống như khi bạn sẽ thay bỉm cho con, thử nói với các bước bố mẹ làm. Nói với con bạn nghĩ có thể con đang đói và bạn sẽ pha sữa cho con. Chúng ta không biết được lúc nào con hiểu những điều chúng ta nói, nhưng con cảm thấy sự tôn trọng mà bố mẹ đang dành cho con kể cả khi con chưa hiểu chuyện gì. 


- Hỏi sự đồng ý từ con: Trong phương pháp Montessori, chúng tôi luôn hỏi con liệu con có đồng ý trước khi được bế. Chúng tôi tiếp cận bé từ phía trước để bé biết chúng tôi đang đến, thay vì việc bế con từ phía sau. Chúng tôi sẽ nói, "con có mệt không? Để cô bế con đi ngủ nhé?" Nếu bạn hỏi ý kiến con và đợi câu trả lời, bạn sẽ bất ngờ khi thấy chẳng mấy chốc con có thể trả lời bạn. 


- Đa dạng ngôn ngữ hàng ngày cùng với miêu tả chi tiết: Sử dụng ngôn ngữ đa dạng từ khi con chào đời là một món quà tuyệt vời dành cho con. Những năm đầu đời là thời gian con lắng nghe kĩ và tiếp thu mọi ngôn ngữ xung quanh mình, vậy thì tại sao bố mẹ không dùng ngôn ngữ như bố mẹ vẫn dùng thay vì ngôn ngữ đơn giản hóa? Tại sao bố mẹ không giải thích khung cảnh từ cửa sổ với nhiều chi tiết để con có cơ hội được cảm nhận vẻ đẹp của ngôn ngữ? Đó có thể chi tiết kích thích các giác quan như chất liệu hay màu sắc. 


3. Cho phép sự tự do vận động


Tự do vận động là một điểm cốt yếu trong lớp học Montessori nơi con có thể tự do đi lại trong phòng và ngồi nơi mà con muốn. Nguyên tắc tương tự cũng được áp dụng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ tại nhà. 


Trong năm đầu đời, học cách di chuyển và kiểm soát cơ thể là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của con. Con tự mình nỗ lực học những kĩ năng mới, như đưa tay lên miệng, ngẩng đầu lên. Tất cả những gì chúng ta cần làm là cho con một không gian tự do để vận động. 


Phương pháp Montessori không dùng thiết bị như xích đu hay nệm ghế cho con, thay vào đó cho con thời gian tự do ngồi trên sàn để phát triển kĩ năng của mình. 


Khi con học cách di chuyển, điểm quan trọng nằm ở không gian an toàn để con trong phòng của mình, có thể tự do khám phá mà không bị bố mẹ nói "không" nhiều lần.


Phương pháp Montessori hỗ trợ sự phát triển vận động tinh và thô. Chúng ta không ép con phải làm những tư thế con chưa làm được, như việc đứng và ngồi. Cho phép con học ngồi, đứng, và tự đi giúp con thêm tự tin và tự hào về những thành tựu của mình. 


4.  Hỗ trợ con chơi độc lập 


Dù chúng ta thường không nghĩ rằng trẻ có thể độc lập, vẫn luôn có cách giúp con phát triển tính độc lập khi con lớn lên. Một trong những cách đó là cho con khoảng thời gian chơi độc lập.


Trẻ cần nhiều thời gian cùng với bố mẹ, đó là khoảng thời gian yêu thương và chăm sóc. Ngoài thời gian với bố mẹ, con cần khoảng thời gian chơi độc lập. Với trẻ sơ sinh, đó là khi con chơi ở góc của mình lúc bố mẹ ngồi gần và quan sát con. 


Cho con thời gian chơi mà không bị xao lãng giúp con hiểu rằng con có thể độc lập. Con sẽ cho bạn biết khi nào con muốn bạn tham gia cùng. Khi con lớn lên, khoảng thời gian chơi là lúc bạn có thể quan sát con chơi với đồ chơi đơn giản mà không làm gián đoạn hay chỉ dẫn con cách chơi. 


Đồ chơi Montessori dành cho trẻ nhỏ được thiết kế đơn giản và sản xuất từ nguyên liệu tự nhiên. Đồ chơi Montessori có kết cấu mở để khơi dậy trí tò mò của con cũng như giúp con khám phá kĩ năng mới. 


Nguồn: Motherly

Chuyển ngữ: Choco House

0 comments

Recent Posts

See All