Montessori tại nhà: 10 câu hỏi giúp con hợp tác

Phương pháp Montessori là phương pháp định hướng bởi trẻ. Thay vì nghe sự chỉ dẫn của người lớn, bạn sẽ thấy nhiều câu hỏi được đặt ra cho trẻ. Đặt câu hỏi sẽ giúp trẻ đưa ra quyết định cho mình và làm chủ những trải nghiệm của mình. Bạn sẽ học nhiều điều về cách con nghĩ và cảm nhận bằng việc đặt những câu hỏi! 


Đây những gợi ý câu hỏi bố mẹ có thể áp dụng hằng ngày với con nhỏ: 


1. Mình sẽ làm gì tiếp theo?


Đặt những câu hỏi đơn giản, thay vì việc nói với con sẽ làm gì tiếp theo, cho con thói quen chủ động trong công việc hàng ngày. Cô giáo Montessori đặt câu hỏi này rất nhiều trong lớp học. 


Nếu vào buổi sáng con bước tới, mặt có vẻ bối rối, chúng ta sẽ hỏi, "Chúng ta phải làm gì tiếp theo đây?" và con sẽ đáp rằng con cần phải xếp đồ của mình. Nếu con đã ăn trưa xong và đang ngơ ngẩn, chúng ta sẽ hỏi "Chúng ta nên làm gì tiếp theo nhỉ?" và con sẽ nhớ ra rằng đến lúc phải dọn dẹp và rửa bát đĩa của mình. 


Nhận được những câu hỏi này là tất cả điều con cần để nắm được những gì mình cần làm, từ việc dọn đồ chơi, cất giày, và mặc áo khoác vào buổi sáng. 


2. Con muốn chọn gì trước? 


Ở lớp học Montessori, mỗi trẻ sẽ tự chọn hoạt động mình muốn thực hiện hàng ngày, tất nhiên sẽ trong một giới hạn nhất định. Với một vài trẻ, việc lựa chọn độc lập đến một cách tự nhiên, nhưng với trẻ khác, đó lại là một thử thách thật sự. Nhiều trẻ cần luyện tập đưa ra quyết định cho mình. 


Nếu con của bạn cứ lẽo đẽo theo bạn và ánh mắt đầy băn khoăn không biết làm gì, kể cả ở nhà, hay công viên, hay trong buổi đi chơi, hãy hỏi bé rằng con muốn chơi với gì. Nếu con vẫn chưa thể quyết định, hay cho con 2 hay 3 sự gợi ý, ví dụ như, "Con có muốn bắt đầu với chiếc du quay hay cầu trượt không?"


3. Con cần nguyên liệu gì? 


Từ việc nướng bánh quy, bắt đầu một dự án nghê thuật, hay xếp đồ cho một chuyến đi chơi, hãy giúp con chuẩn bị sắp xếp kĩ lưỡng những gì con cần. Điều này giúp con suy nghĩ logic và giải quyết vấn đề của mình. Nếu con đủ lớn, giúp con viết ra một danh sách và đánh dấu mỗi khi một bước được hoàn thành. 


4. Con cảm thấy thế nào về điều ấy? 


Trẻ con thường thấy ngộp bởi cảm xúc của mình. Con cần bố mẹ giúp giải thích con cảm thấy thế nào. Đặt câu hỏi về cảm xúc một cách thường xuyên giúp con dần  nhận ra và cảm thoải mái với cảm xúc của mình. 


Có thể con cần giúp đỡ gọi tên cảm xúc của mình trước. Bạn sẽ nói, "Mẹ sẽ cảm thấy buồn nếu có ai đó hất cát vào mẹ" hoặc "Con có sợ không? Đó là một tiếng ồn lớn." Bằng việc thực hành qua những câu hỏi, con sẽ có thể gọi tên những cảm xúc của mình. 


Bố mẹ cũng có thể nói về cảm xúc của người khác để giúp đỡ con gỡ rối cảm xúc của mình. Bố mẹ có thể nói, "Mẹ của bạn ấy đã bỏ đi và bạn ấy đang khóc, con nghĩ bạn ấy cảm thấy thế nào?" . Những câu hỏi đơn giản như vậy sẽ giúp xây dựng trong con sự cảm thông và yêu thương con người. 




5. Bố mẹ có thể giúp gì cho con? 


Khi con đang buồn bã hoặc cảm xúc, bố mẹ theo một cách tự nhiên sẽ lập tức vào cuộc vào làm cho con mọi thứ để con thấy tốt hơn. Bố mẹ thử dừng lại và hỏi con rằng mình có thể giúp gì thay vì làm hết cho con. Điều này giúp bố mẹ không cắt đứt quá trình của con. 


Ví dụ như, nếu con đang xây một tòa nhà lớn bằng gỗ và tòa nhà đổ, con bắt đầu khóc, bố mẹ lập tức "ra tay" và xây lại giúp con. Thay vào đó, bố mẹ hãy hỏi con bố mẹ có thể làm gì giúp con, có thể điều con cần chỉ là bố mẹ ngồi cùng con khi con xây lại tòa tháp của mình. 


6. Con có muốn kể cho bố mẹ về chuyện hôm nay không?


Khi trẻ có khúc mắc với người khác, rất khó để có được một cách giải quyết vẹn cả đôi đường. 


Rất nhiều lần, trẻ không cần chúng ta làm gì ngoài việc lắng nghe. Học các kĩ năng xã hội không phải điều dễ dàng, và nhiều lúc trẻ chỉ muốn bố mẹ nghe câu chuyện từ góc nhìn của mình.


7. Con muốn đọc về gì? 


Ở trường học Montessori, trẻ có sự tự do rất lớn trong việc học. Một trẻ muốn nghiên cứu về khủng long trong khi một bạn nhỏ khác muốn viết câu chuyện về nàng tiên cá. Bất kể con học ở trường nào, bố mẹ nên cho con có thể tự do chọn sách, từ đây con có cơ hội nghĩ về thứ gì làm mình thích thú, thứ gì con muốn tìm hiểu thêm. 


8. Con muốn bố mẹ ngồi cùng hay con cần không gian riêng? 


Chúng tôi gặp rất nhiều phụ huynh tại trường kể với chúng tôi rằng thật buồn cười khi bạn nhỏ mới 2 3 tuổi hét lên rằng "Con muốn ở một mình!" sau khi tranh cãi bất đồng quan điểm. Sự thật là, đúng là buồn cười khi nghe những bạn nhỏ nói như vậy, nhưng đó cũng là một dấu hiệu khi con nhận biết được cảm xúc của mình. 


Cũng như người lớn, đôi khi trẻ con cần một cái ôm và sự âu yếm quan tâm khi chúng buồn, và đôi khi con cũng cần ở một mình trong vài phút để suy nghĩ. Hãy cho con cơ hội để nhận thấy và hiểu được nhu cầu cảm xúc của mình.


9. Lần sau con có thể làm khác không? 


Trường học Montessori không dùng hình phạt. Thay vào đó, chúng tôi nói về vấn đề vừa xảy đến, thảo luận tại sao cách ứng xử đó không ổn, và nói về việc trẻ có thể làm gì khác trong lần sau. 


Một bé gái trong lớp của tôi một lần tình cờ nghe thấy bà của bé nói gì đó giống như "ngu ngốc." Bé đã nói với bà, "Chúng ta không thể nói ngu ngốc. Lần sau bà có thể nói theo cách khác được không?". Tôi nhận thấy bé đã nắm được quy trình của việc phân tích hành động và suy nghĩ về cách ứng xử. 


10. Chúng ta có thể làm gì để giúp họ?


Một phần khá lớn của Montessori là xây dựng một cộng đồng ôn hòa, không chỉ ở trong lớp học, mà con ở thế giới bên ngoài. Một cách để làm điều đó là xây dựng thái độ giúp đỡ ở mỗi đứa trẻ bằng việc hỏi con có thể làm gì để giúp đỡ những người cần điều đó.


Điều này có thể đơn giản như việc thấy một bạn nhỏ ngã ở công viên, hoặc nhìn thấy một chú chó bị lạc trên phố. Hãy hỏi con, "Chúng ta có thể làm gì để giúp họ?" và cho con thấy rằng dù trẻ con hay người lớn đều có thể đóng góp một phần trong cộng đồng. 


Dặn dò con là một việc cần thiết trong quá trình nuôi nấng. Nhưng bố mẹ hãy nhớ đặt nhiều câu hỏi cho con, để con có thể nghĩ về bản thân mình, cũng như trường hợp mình gặp phải.


Nguồn: Motherly

Chuyển ngữ: Choco House


0 comments

Recent Posts

See All